Voorlezen, lezen, boeken: alles draait om leesplezier

Een theaterzaal vol kinderen in de bieb op de Neude, moedigt klasgenootjes aan die voorlezen uit hun favoriete boek. Tussen de optredens door mogen ze allemaal even heel hard juichen en joelen, maar tijdens het voorlezen is het muisstil. Geen wonder, want deze voorleeskampioenen van de scholen kunnen het echt goed… Thijn van de Johan de Wittschool krijgt na afloop dan ook complimenten van de jury, omdat hij zo rustig leest en de tijd neemt.

Foto: Thijn van de Johan de Wittschool leest voor tijdens de halve finale op donderdagochtend.

We doen er alles aan om onze leerlingen echt leesplezier te laten ervaren. Dat blijkt deze week ook uit de overweldigende aantal voorlezers in de Utrechtse halve finales van de Nationale Voorleeswedstrijd met wel 46 deelnemende scholen! (en 25 daarvan horen bij SPO Utrecht).

Utrechts Leesoffensief
Je ziet die aandacht voor lezen overal terug. Op woensdag 13 maart geven collega’s van OBO de Watertoren en van de Anne Frankschool een presentatie voor het stedelijk netwerk lezen po. Al vijftien SPO Utrecht-scholen zijn inmiddels aangehaakt bij ‘de Bibliotheek op school’. Heel veel collega’s boeken op allerlei niveaus goede resultaten bij het stimuleren van lezen: zo zetten we met elkaar het Utrechts Leesoffensief kracht bij.

Voorlezen
Deze week dingen de ‘voorleeskampioenen’ van 46 Utrechtse basisscholen mee naar de titel ‘voorleeskampioen van de stad Utrecht’. Daarom organiseert de bieb deze week wel vijf (!) halve finales op de Neude. Bibliotheek Utrecht maakt veel werk van de Nationale Voorleeswedstrijd en is blij met de overweldigende deelname van basisscholen in de stad. De bieb van Utrecht doet al zo’n 30 jaar mee en het aantal deelnemende scholen groeide de afgelopen jaren sterk: van vijftien in 2020 naar 46 in 2024.

Voorlezen op De Kaleidoskoop
Je wordt niet zomaar voorleeskampioen van je school. Op De Kaleidoskoop bijvoorbeeld, gaat er een ‘heel serieus traject’ aan vooraf, vertelt leescoördinator Marianne Eissen. ,,Mijn collega Rigoberta Mejia Sian en ik zijn hiermee eind vorig jaar al begonnen. Kinderen uit groep 7 konden zich opgeven en samen met de leerlingen van alle groepen, maakten we een selectie. Zes leerlingen mochten zich uiteindelijk voorbereiden, zij konden oefenen en kregen adviezen, ook van hun medeleerlingen, want voorlezen en meedoen aan de wedstrijd is bij ons een echt groepsgebeuren. Een deel van de groep gaat donderdag dan ook mee naar de grote bibliotheek op de Neude, om Mohamed Amin Moussi aan te moedigen tijdens het voorlezen in de halve finale.

Voorlezen op De Kleine Dichter
Op De Kleine Dichter deden ook de groepen 5 en 6 mee met de voorleeskampioenschappen, ‘om alvast te oefenen’, vertelt Björne Teeuw, leerkracht groep 8. ,,Ik heb in mijn groep gevraagd wie het leuk zou vinden om mee te doen: dat waren zeven of acht kinderen. Zij mochten zelf een boek kiezen en konden zich voorbereiden, tips en tops vragen van medeleerlingen. Uiteindelijk was er een klassenwinnaar van elke groep 6, 7  en 8, dus zes kinderen deden mee aan onze schoolfinale. Zij mochten in de aula voorlezen voor groep 5, 6, 7 en 8 en dat is een hele happening hoor! De jury (drie leerlingen en een leerkracht), koos de beste van de vier voorlezers uitgroep 7 en 8: Roosmarijn!

de Bibliotheek op School
Zowel De Kaleidoskoop als De Kleine Dichter nemen deel aan het programma ‘de Bibliotheek op school’. Twee jaar geleden opende OBO de Klopvaart de allereerste ‘bieb op school’ van Utrecht, inmiddels doen al 43 Utrechtse po-scholen mee. ‘De Bibliotheek op school ‘ is een intensief en bewezen effectief programma dat kinderen meer laat lezen en vooral het leesplezier bij kinderen (en hun leraren!) vergroot. Professionele lees-mediaconsulenten ondersteunen en adviseren over leesbevordering, digitale geletterdheid en een goed gevulde bibliotheek op school. SPO Utrecht is enthousiast deelnemer en pleitbezorger van het Leesoffensief Utrecht.

Raadsleden en ambtenaren van de gemeente Utrecht nemen op 20 maart 2024 een kijkje in de Anne Frankschool, om meer te weten over hoe de Bibliotheek op School in de praktijk werkt. Afgelopen 30 oktober bezochten minister en staatssecretaris om dezelfde reden De Kaleidoskoop.

Stedelijk Netwerk Lezen PO
Ook het ‘stedelijk netwerk lezen primair onderwijs’, is onderdeel van het Utrechtse leesoffensief, deze bijeenkomsten worden georganiseerd door Bibliotheek Utrecht. Op 13 maart delen onze collega’s van De Watertoren en de Anne Frankschool hun expertise. Hieronder alvast een voorproefje!

Literaire gesprekken met leerlingen van groep 1 tot en met 8/ OBO De Watertoren
Randi Hogendoorn, intern begeleider op OBO De Watertoren en leesconsulent Nanda van Zanten van Bibliotheek Utrecht:
Randi: ,,Drie leerkrachten zijn bij ons begonnen met het voeren van literaire gesprekken. In elke groep lezen kinderen hetzelfde boek en als er vragen in ze opkomen, schrijven ze die op een geeltje, en dat plakken ze in het boek. Die geeltjes worden verzameld, de leerkracht maakt een lijst met goede vragen. De geeltjes geven heel veel inspiratie. Met deze input van leerlingen kun je heel diepe gesprekken voeren, en het boek bespreken vanuit verschillende perspectieven. Ons team ontdekte zo, dat het voeren van literaire gesprekken veel minder ingewikkeld was dan ze dachten.’’

Nanda: ,,Natuurlijk kiezen we geschikte boeken, je hebt boeken nodig met verschillende lagen, boeken met een maatschappelijke onderbouwing. Maar het is opvallend dat kinderen heel goede vragen stellen, gewoon vragen die vanzelf bij ze opkomen tijdens het lezen. Niet: wat is een komodovaraan? Maar: ‘waarom is Misjka de spil van het gezin’? Of: ‘waarom denkt dat meisje dat haar vader wel een politieagent zal zijn’?’’

,,Deze literaire gesprekken helpen ook kinderen die niet willen lezen, of kinderen die moeite hebben met lezen. Want ze doen allemaal wel graag mee aan het gezamenlijke gesprek. En ze gaan daardoor het boek, een boek dat ze vast niet uit zichzelf zouden kiezen, ook beter begrijpen. Zo neem je ook de zwakke lezers mee. En… door over deze boeken te praten, gaan de kinderen de wereld ook beter begrijpen.’’

Geschikte titels zijn: Het Pungelhuis (Annet Huizing), Misjka (Edward van der Vendel), Haaientanden (Anna Woltz) en Het Werkstuk (Simon van der Geest).

Foto: Moeder en dochter tijdens hun boekpresentatie op de Anne Frankschool

Ouders betrekken, hen stimuleren om te lezen met hun kind / Anne Frankschool
Ouderbetrokkenheid is al jaren diep geworteld in de cultuur van de Anne Frankschool, dus hebben Annemarie Arkensteijn (leerkracht/lees-taal coördinator) en directeur Scarlett Braat inmiddels ervaren dat het echt heus wél lukt om ouders actief bij het leesonderwijs te betrekken.

Scarlett: ,,Het is belangrijk voor het lezen (en leren) om ouders de school in te krijgen. Onze ouders van groep 3 zijn heel actief, ze komen vaak in de klas, om half 9, bij de leesactiviteit.’’

Annemarie: ,,In de onderbouwgroepen is de belangstelling groot en zijn er wekelijks ouders in de klas. Zij doen actief mee in de groep en ze bereiden thuis samen met hun kind de boekenkring voor. Het is zo mooi om te zien hoe trots ouder en kind zijn tijdens hun boekenclub-presentatie, die trots straalt er vanaf.’’

,,In de bovenbouw nodigen we ouders uit om samen met hun kind het boek te lezen, waarover we in de klas literaire gesprekken voeren. Ouders zijn minder vaak in de gelegenheid om erbij te zijn, maar toch is er altijd wel een ouder bij. Dat lukt echt.’’

Scarlett: ,,Tijdens de stedelijke workshop op 13 maart vertellen we wat ons lukt en wat niet. Wij hopen de scholen die denken ‘ik begin er niet aan, want ouders komen toch niet’, op andere gedachten te brengen. Want er zijn altijd ouders die wél willen. Het zou niet eerlijk zijn om die niet te vragen.’’

Voorleeswedstrijd vervolg
De tien beste voorlezers van de halve finales gaan door naar de stedelijke finale op 22 maart.
De Voorleeskampioen van de stad Utrecht is op 22 april één van de zeven deelnemers aan de voorleesfinale van de provincie Utrecht. Op 22 mei is dan de landelijke finale: dan wordt voorgelezen door de twaalf beste voorlezers van de provincies.
Deze Nationale Voorleeswedstrijd worden dit jaar voor de 31ste keer gehouden. In 2023 waren 238.714 kinderen uit groep 7 en 8 van basisscholen uit heel Nederland betrokken als voorlezer of als publiek.

Geplaatst in Nieuws.